Sağlık

Korku Virüsten Daha Bulaşıcıdır, Duyarsızlık Virüsten Daha Öldürücüdür!

Ülke ve tüm dünya olarak kuvvetli bir periyottan geçiyoruz. Pandemiler( salgınlar ) tarih boyunca toplumları ve kültürleri değiştirmiş, şekillendirmiş, savaşlara sebep olmuş ya da sonuçlarını etkilemiş, bunun yanında bilimsel ilerlemeler, ekonomik ve politik sistemlerde yeni düzenlemelere de sebep olmuştur.

Öteki doğal afetlerden farklı olarak pandemilerin seyri biraz daha denetim edilebilir haldedir. Süreç boyunca tedavi sistemleri geliştirilir, aşı üzere korunma formülleri keşfedilir.

Kendimizin ya da yakınlarımızın hastalanmasından ve vefatından korku duyma böylesi günlerde hepimiz için geçerli hislerdir, fakat unutmamak gerekir ki bir pandemiyi yöneten ve denetim eden yalnızca fizikî tedaviler değil birebir vakitte ruhsal fenomenlerdir. Bugüne kadar yapılmış birçok değerlendirmede pandemilerin insanların davranış biçimleriyle formlandığı üzerinde durulmuştur.

Davranış biçimlerinden bahsederken neleri kastettiğimiz biraz daha açacak olursak; her insanın gerilime karşı verdiği reaksiyon farklı olur. Kimi beşerler gerilim durumlarında inkar sistemini devreye sokar, bu “bana bişey olmaz” fikridir. Öncelikle hepimiz öbür insanların sıhhatinden da sorumluyuz, bu usuldeki niyetler ve yaklaşımlar hem kendimizi hem de etrafımızdakileri riske atacaktır, bu nedenle ikazlara ve tedbirlere kesinlikle uymalıyız.

    İnsanlarda gerilim devrinde görülen diğer bir reaksiyon olağanda olması gereken telaşın, kaygı ve paniğe dönüşmesidir. Bu türlü bireyler niyet ve davranışlarını denetim edemez hale gelirler, bencillik, oburlarının muhtaçlıklarını önemsememe, dürtüsel ve saldırgan davranışlar sergilemeye başlayabilirler. Çok stoklama bu davranışlara bir örnektir. Marketlerde çılgınca alışveriş yapan insanların korkusu size de çarçabuk geçebilir. Pandemi devirlerinde yalnızca 2 haftalık stoklar yapmanız kafidir, bu hem hizmet sağlayıcıları hem de hakikaten gereksinimi olanları sıkıntı duruma düşürmeyecek bir davranış olacaktır. Birebir vakitte bu türlü belirsizliğin ve tasanın yüksek olduğu devirlerde yanlış karar verme mümkünlüğü artar. Bu nedenle değerli kararlar almamak aslında en güzel seçenektir. Günler geçtikçe, isolasyon mühleti uzadıkça insanlığın birbirine tahammülsüzlüğü giderek artabilir. Bilhassa market, sıhhat kurumları, eczane üzere çalışanlarının yüksek risk altında bulunduğu ortamlarda, bu şahısların bizden daha gerilimli olduğunu bilerek, kendimizi daha düzgün denetim etmeye çalışmalıyız. Toplum olarak daha fazla hoşgörülü, anlayışlı olmalı, örneğin yanlış davranışları olan şahısları tansiyonu tırmandırmadan, uygun bir lisanda uyarmaya çaba etmeliyiz.

    Kaygının çok olması bireyde uykusuzluk, yerinde duramama, çarpıntı, nefes darlığı, başdönmesi, bulantı, konsantrasyon zahmeti üzere belirtilere sebep olabilir. Bu türlü durumlarda kişisel psikiyatrik yardım alması gerekebilir. 

    Öncesinde OKB ( Takıntı-Zorlantı Bozukluğu), Hipokondriazis ( Hastalık hastalığı ), yaygın anksiyete bozukluğu tanısı olan bireylerin bu türlü periyotlarda ruhsal durumlarının kötüleşme mümkünlüğü yüksektir. Bu bireylerin de kesinlikle hekimlerine başvurmaları önerilmektedir.

    Başka bir değerli nokta “İnfodemi” olarak da isimlendirilen “ bilgi(enformasyon) salgınıdır. Bunu ekseriyetle yanlış bilgi alışverişi olarak kıymetlendiriyoruz. Yeni çağın bir hastalığı olarak ta görebiliriz. Çok fazla kirli bilgi, çok süratli bir halde toplumsal medyada yayılıyor. Bunların yarısından fazlası insanları daha büyük korkulara ve ümitsizliklere sürüklüyor. Bu durum ise salgının yönetilmesini zorlaştırıyor. Yalnızca hasta ve vefat eden bireylerin sayılarını açıklamakla birlikte, güzelleşen bireylerin sayılarını da vermek güzel bir formüldür. Toplumsal medyada geçirilen vakti azaltıp, emniyetli kaynakları takip etmek pandemi psikolojisini yönetmekte kıymetli bir başka adım olacaktır. 

    Pandemilerde başgösteren bir öbür sorun başkalaştırma ve ayrımcılıktır. Örneğin Ebola Salgının’da, hastalık birinci sefer Afrika ülkelerinde görüldüğü için siyahi insanlara karşı önemli bir ayrımcılık görülmüştür. Corona Pandemisi’nde de Asya ırkından olan insanlara karşı bir ayrımcılık olma ihtimali yüksektir. Hatta öbür bir riskli küme olan sıhhat çalışanlarına karşı da bu stil olumsuz davranışların görülmesi ihtimali vardır. İnsanlığa yakışmayan bu usul davranışları engelleyebilmek için halkı hakikat bilgilendirmek kıymetlidir.

    İnsanları en çok gerilime sokan durumların içinde “belirsizlik”, “bilinmezlik” durumları kıymetli yer meblağ. Beşerler hastalıktan korkmakla birlikte, ekonomik olarak ta bir bilinmezlik içinde olabilirler. Burada önderlerin ve yöneticilerin kıymetli rolleri ortaya çıkar. Beşerler başkanlarından onlara umut ve denetim hissi vermesini beklerler. Bu türlü külfetli devirlerde başkanlar ve yöneticilerin dürüst ve şeffaf olması toplumun onlara itimadını arttıracak, panik hissini azaltacaktır.

    Sonuç olarak bu güç vakitlerde kendimizi daha büyük bir bütünün bir modülü olarak görüp, sorumluluk sahibi, yardımsever, kendi denetim edebilen beşerler olarak davranırsak, sıhhat, asayiş, hizmet bölümleri üzere, hastalıkla öteki kulvarlarda çaba eden insanlara da en büyük dayanağı vermiş oluruz.

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Göz Atın
Kapalı
Başa dön tuşu